Open post

Hoe maak je lavendelstekken?

Stekken van de lavendel en snoeien van de lavendel doe ik op het zelfde moment. In het (vroege) voorjaar met geen risico meer op vorst. En na de zomerbloei, in de herfst. Er zijn kwekers die in het vroege voorjaar snoeien en de stekken, mocht het nog te koud zijn, nog even opslaan voordat ze de grond ingaan. Ik probeer het optimum te vinden qua tijd voor beiden. En stop de stekken na het knippen gelijk in de grond op hun plek in de voorbereide plantbedden.

Hoe knip je de stekken?

Allereerst met een goede snoeischaar die de stekken knipt, maar niet dichtknijpt. Ideaal zijn stekken die eerst een stukje hout hebben en dan nieuw materiaal. Belangrijk is dat je niet onder het groen knipt van de plant. Zorg dat er wat blad zit en liever nog wat nieuwe uitloop onder waar je knipt.

Daarna snoei ik de hele plant terug in vorm, een soort kappersbeurt is het. Belangrijk is dat je ruim snoeit, maar niet te ruim, om te voorkomen dat er kale takken ontstaan. Met de snoei in het voorjaar knip je vaak ook de eerste minuscule bloemetjes weg. Dat is geen probleem, er komen er heel veel meer voor terug.

Stekken voorbereiden

Direct na het knippen van de stekken selecteer ik de sterkst ogende exemplaren. Per lavendelsoort kan dat behoorlijk verschillend zijn. De foto's van de stekken op deze pagina zijn van een Provence lavandin. Met lange wat dunnere bladeren. Andere soorten lijken robuuster.
De takken met hout hebben vaak uitlopers die je van het hout af kunt scheuren. Er wordt gezegd dat dat goed werkt. Bij mijn proef afgelopen herfst heb ik van alles in de grond gezet, met hout, zonder hout, afgescheurd van hout, dun, dik, groot, klein. En het sloeg allemaal aan. Althans op het land, direct in de grond onder een schaduwtunnel. In potten waren alle resultaten veel minder goed.


Ik heb ook geëxperimenteerd met groeihormonen om de stekken in te dopen, maar dat bleek in mijn geval geen verschil te maken. Dus daar ben ik mee gestopt.

lavender cuttings right in the prepared plant bed
de lavendelstekken gaan direct in het voorbereide plantenbed

PH waarde stekgrond


Stekgrond moet geen voedingsstoffen bevatten, maar over de gewenste PH waarde voor lavendelstekken kon ik niks vinden. De bedden heb ik dit voorjaar voorbereid met de helft aan kalk die ik normaal aan de lavendelplanten geef. Als iemand weet wat de beste PH waarde is voor lavendelstekken, dan hoor ik dat graag.

De lavendelstekken water geven

Stekken in potten vind ik zelf behoorlijk lastig. De grond moet vochtig zijn, maar niet te nat. Als het flink regent staan ze gelijk te nat. En met zon en geen regen al heel snel te droog. De stekken op het land gaf ik in tijden van geen regen om de twee dagen water. Een grotere hoeveelheid grond is een goede buffer voor water, maar ook om te veel water af te voeren.

Schaduwdoek met 70% UV filter

Een schaduwdoek dat wel wat zon doorlaat, maar niet teveel blijkt in mijn geval goed te werken. Ik moet nog zien of de stekken het ook nog leuk vinden in de zomer. De Spaanse zon kan genadeloos zijn in de zomer. De najaarstekken zijn van na de zomer en ook de nieuwe voorjaarsstekken hebben nog geen zomer gezien. Desnoods span ik een dubbel doek.

lavender cuttings protected from the sun
lavendelstekken beschermd tegen de zon met een 70% UV filter

Ik hoop de najaarsstekken in mei te kunnen uitplanten op hun defintieve plek. En de voorjaarsstekken in het najaar, na een maand of 7. Maar vooral kijk ik hoe ze er uit zien. De sterkeren gaan eerst.

Open post

Lavendel vermeerderen: de resultaten

Lavendel vermeerderen ging de eerste keer niet goed, vandaar dat ik in het najaar van 2019 de lavendel volgens drie methoden heb gestekt:

  • in een verwarmde kweekbak binnen;
  • in potten met stekgrond buiten op het terras;
  • en direct in de grond op het land.
    Zien mijn vorige blog Het wordt tijd voor de resultaten.

Lavendel stekken binnenshuis in een kweekbak

Lavendel vermeerderen met de kweekbak binnen was geen succes. Al heel snel begon het te schimmelen. Ik heb de verwarming uitgezet en de deksels verwijderd, maar de overgebleven stekken vonden het ook toen niks. Van de ca 100 stekken zijn er drie overgebleven. Die heb ik na een tijdje maar buiten gezet omdat duidelijk was dat ze naar licht hunkerden. Ze werden lang en dun terwijl de buitenexemplaren er een stuk steviger uitzagen. Ik heb ze voorzichtig buiten laten wennen en na een tijdje werden ze ook steviger.

lavendelstekken in potten: slechte resultaten in vergelijking met stekken direct in de grond

Lavendel vermeerderen buiten in potten

De plantenbakken met de stekken buiten op het terras stonden in de schaduw met alleen morgens een beetje zon. En net als de stekken binnen hadden ze een zorgvuldig gekozen mix van zelf gemaakte stekgrond. De stekjes buiten deden het duidelijk beter, maar zeker de helft wortelde niet. De stekjes die het hebben overleefd zien er ook niet zo goed uit, vergeleken met die op het land.

Lavendel stekken direct in de grond

Lavendel stekken direct in de grond

De grote winnaar is stekken direct in de grond. Wel in mijn geval in Spanje met een schaduwdoek dat 70% van de UV straling tegenhoudt. Die grond was vooraf al getest als relatief arm en dus geschikt voor lavendel. Behalve dat de PH waarde toen nog niet was verhoogd met kalk. Vanaf maart begonnen de stekken ineens flink uit te lopen. Niet allemaal gelijk, maar per lavendelsoort. De ene gaat kennelijk sneller dan de andere. Ik heb het niet precies bijgehouden, maar ik denk dat ongeveer 90% het goed tot uitstekend doet. Binnenkort hoop ik ze uit te planten, ik denk omstreeks mei. Ik ben benieuwd hoe ze de zomerzon in Spanje gaan ervaren, vandaar dat ik voor de zekerheid wat extra schaduwdoek heb gekocht.

Nieuwe voorjaars- lavendelstekken

Vorige week heb ik de planten opnieuw gesnoeid en opnieuw stekken gemaakt, nu alleen direct in de grond op dezelfde wijze als de vorige keer. De derde week van april is wat later dan ik had gehoopt en dat is omdat de temperatuur in mijn regio relatief laag was de afgelopen weken en met regen. Terwijl noordelijk Europa al bijna in zomerse sferen verkeerde kregen wij een ongekende hoeveelheid water. Dat is fantastisch voor het land en de natuur. Maar het leek me beter voor de stekken om dat iets later te doen.

Open post
hoe lavendelolie destilleren

Je eigen lavendelolie destilleren

Vandaag ga ik lavendelolie destilleren. Vorig jaar volgde ik een workshop lavendelolie destilleren in Nederland. Sindsdien heb ik sinaasappelolie gemaakt uit organische sinaasappelschillen, muntolie en oregano-olie, maar nog geen lavendelolie.

lavendeloogst
Lavendeloogst in de Alpujarras

Mijn eigen lavendeloogst van deze zomer is nog niet groot genoeg, maar gelukkig had ik nog de oogst van een vriendin die ik in augustus mocht plukken. In totaal heb ik ongeveer 2,5 kilo gedroogde bloemen. Die ik zou kunnen gebruiken om lavendelolie te destilleren.

De opbrengst overtreft alle verwachtingen

Ik wil ze niet allemaal gebruiken, maar er past er ook niet zoveel in mijn destilleerketel. Ik heb een kleintje van 12 liter.

hoe lavendelolie destilleren
Mijn 12 liter destilleerketel

Met een dubbele verhoging in de pan – om de inhoud nog wat kleiner te maken – ging er met moeite 680 gram lavendelbloemen in. Dat was veel minder dan ik dacht. Maar de opbrengst overtrof juist alle verwachtingen.

Ik dacht al dat het een lavandin betrof en dat wordt ook duidelijk uit de opbrengst van 7,1% olie.

Essential oil makers handbook

In the essential oil makers handbook van Bettina Malle en Helge Schminckl las ik dat bloemen van de lavandula angustfolia 2,5 tot 3% opbrengst hebben en lavandin 3 tot 5%. Die 7,1 is dus buitensporig hoog.

Behalve 48,7 gram lavendelolie leverde de 680 gram gedroogde lavendelbloemen me ongeveer 1,5 liter hydrolaat op. Over de kwaliteit van de olie kan ik nu niks anders zeggen dan dat het erg lekker ruikt. Op een later moment zal ik de oogst van eigen lavendel ook later analyseren. Voor nu heb ik genoeg aan de olie voor het maken mijn eigen zeep en badzout.

hoe lavendelolie destilleren
Bijna 50 gram olie en 1,5 liter hydrolaat uit 680 gram gedroogde bloemen

Hoe destilleer je je eigen lavendelolie?

  1. 1. Onder in de destilleerketel gaat een soort zeef, om het plantmateriaal van het water te scheiden. De stoom van het kokende water drukt door de zeef en het plantmateriaal naar boven en neemt zo de olie uit de bloemen mee.
  2. Vul de pan met water tot net onder de zeef. Het plantmateriaal moet niet in het water staan.
  3. Vul de pan van zeef tot deksel met lavendelbloemen, heel stevig aangedrukt.
  4. Sluit de ketel en sluit de slangen aan voor de koeling.
  5. 5. Terwijl de ketel opwarmt, hou je de koeling in de gaten. Het koelwater moet handwarm zijn, maar ook niet te warm. Ik moet nog een methode vinden om het koelwater te koelen zonder water te verliezen. Nu moet ik warm water afvoeren en koud water toevoegen. Dat moet efficiënter kunnen.
  6. As soon as the temperature at the top of the kettle rises to about 97 degrees Celsius, hydrolate with oil runs out of the kettle. I prepare a row of well cleaned bottles or glasses and 6. Zodra de temperatuur bovenin de ketel tot zo’n 97 graden stijgt loopt er hydrolaat met olie uit de ketel. Ik zet een rijtje goed schoongemaakte flessen of glazen klaar en je kunt duidelijk zien dat de eerste hoeveelheid de meeste olie bevat. De olie ligt in een geel laagje bovenop het hydrolaat.
  7. Na ongeveer een uur waren mijn flessen op en hield ik het voor gezien. Henk Ploeger van In de koperen ketel zegt dat je twee uur kunt doorgaan, maar ik was een beetje bang dat het water in de ketel opraakte. (De hoeveelheid water die er in gaat moet ik de volgende keer toch eerst afmeten.) Die angst bleek ongegrond, er zat nog genoeg water in. Maar mijn flesjes raakten wel op en ik meende te ruiken dat de geur van het hydrolaat minder werd. Dus toch een goed moment om te stoppen.
  8. 8. De flesjes met hydrolaat en olie heb ik een voor een in de de byzantijnse vaas gedaan om de olie te scheiden van het hydrolaat. De olie drijft bovenop het hydrolaat wat je duidelijk kunt zien op deze foto.
Byzantijnse vaas voor het scheiden van de olie en het hydrolaat
Byzantijnse vaas voor het scheiden van de olie en het hydrolaat

Workshops destilleren in Gilze, Noord Brabant

Open post
schapenwol schoon maken

Schapenwol schoonmaken, die niemand wil hebben

Schapenwol is prachtig materiaal, maar scoort helaas slecht op diervriendelijkheid en milieu. Zo ongeveer het enige wat je er positief over kunt zeggen wat milieubelasting betreft, is dat het geen plastics bevat. Tegen deze achtergrond is het behoorlijk idioot dat de schaapherder bij mij in de buurt zijn wol niet kwijt kan. Hij heeft er een schuur vol van en niemand wil het hebben.

Het verspillen van wol op minder dan een kilometer afstand daar moet ik toch echt iets mee

Schapenwol schoonmaken kost veel water en zeep. En ook het gebruik van chemicaliën is enorm. En de schapen stoten methaan uit, een sterk broeikasgas. Daarnaast komt de meeste schapenwol uit Australië. Dat zijn nogal wat vervoerskilometers vanaf Europa. De wolverspilling op nog geen kilometer afstand, liet mij niet meer los.

Schapenwol schoonmaken is een flinke uitdaging

Twee jaar geleden gaf de schaapherder me een grote zak met wol, zodat ik kon kijken of ik er iets mee kon. De schapenwol schoonmaken was niet leuk. Heel veel water en zeep was nodig. Het stonk letterlijk een uur in de wind. De kwaliteit van de wol leek niet slecht, maar het milieuvriendelijk schoonmaken was nogal een uitdaging.

De grote zak vieze wol zette ik op mijn land en zo af en toe bedacht ik een nieuw idee, wat niet werkte. En plotseling was de oplossing vanzelf daar. Met de tijd, de planten groeiden er zelfs een beetje doorheen, was de stank verdwenen. En het voelde niet meer vet en redelijk schoon.

Na een test bleek ik er ook nog steeds mee te kunnen vilten. En met 1 wasbeurt was het relatief schoon. Dat de tijd deze wol al voor een deel leek schoon leek te maken, vond ik interessant genoeg om nog een paar zakken wol te vragen aan de schaapherder, die hij me met veel plezier gaf.

Heet water door de zon verwarmd

schapenwol schoon maken op mijn land: de tijd doet het eerste werk
Schapenwol schoonmaken op mijn land: de tijd doet het eerste werk

De nieuwe wol heb ik uitgespreid op het land tussen een dubbelgevouwen stuk kippengaas, van de grond af zodat er geen blad en takjes tussenkomen. Ik hoop dat de tijd nu weer zijn werk doet. Plus warm water. Bij het irrigeren van planten op het land zijn de zwarte irrigatieslangen meestal eerst gevuld met warm water van de zon. Dat te warme water is niet goed voor de planten, maar komt nu goed van pas. Daarmee spoel ik de wol regelmatig even kort af. De zon droogt de wol weer. Vijf weken en paar korte spoelbeurten later voelt de wol al niet meer zo vet en ruikt hij niet meer zo sterk.

Zelfgemaakte woolpicker voor het schoonmaken

schapenwol schoon maken met een zelfgemaakte woolpicker
zelfgemaakte woolpicker, gemaakt van een oude kastlade

Vandaag heb ik een deel van deze wol door mijn zelfgemaakte woolpicker gehaald. 2 x wassen was daarna voldoende lijkt het. Binnenkort kaarden en vilten. En kijken of dit de oplossing is om de wol toch te gebruiken zonder veel zeep of water.

Een klein ander experimentje is of de schapenpoep die mee komt met het warme water de bamboe ernaast goed doet, die kan namelijk wel wat mest gebruiken. En of de akkerwinde onder de wol het nog steeds zo fijn vindt met mest en warm water.

Ergens las ik dat de invassieve akkerwinde het erg goed doet op schrale gronden en dat bemesten een oplossing zou zijn. Zie mijn post over hoe af te komen van invasieve akkerwinde. Een test dus, gratis en voor niets. De rest van de wol blijf ik nog even spoelen, in de hoop dat de wol zo met de mechanische reiniging met de woolpicker – daarover later meer – en 1 wasbeurt met zeep voldoende schoon is om te vilten.

Open post
maak je eigen lavendelzeep

Maak je eigen lavendelzeep met olijfolie

Vandaag heb ik dan echte lavendelzeep gemaakt. Lavendelzeep zelf maken is niet moeilijk, maar er kan dus wel van alles mis gegaan. zoals ik gisteren al schreefHet probleem zat m vooral in de juiste temperatuur en de NaOH, die niet warm werd, dus die niet meer goed was.

Het recept is hetzelfde als gisteren, maar met minder water. Een tip van de website thenerdyfarmwife.com als je geen palmolie gebruikt

Het recept om je eigen lavendelzeep te maken is gemaakt in deze zeepcalculator

  • 276 gram olijfolie
  • 184 gram kokosolie
  • 67,55 gram NaOH (gootsteenontstopper)
  • 151.8 gram water (lavendel hydrolaat, kraanwater of gedestilleerd water) 33% in plaats van 38%
  • 10,5 gram essentiële lavendelolie, dit zou 13,8 gram moeten zijn. Maar zoveel heb ik vandaag niet tot mijn beschikking. Binnenkort ga ik lavendel destilleren.
  • gedroogde lavendelbloemen

Ik heb de pan au bain Marie opgezet met de olijfolie en kokosolie en verwarmd tot ongeveer 54 graden. Ongeveer tegelijkertijd heb ik NaOH toegevoegd aan het water. Goed roeren tot alles is opgelost. Let op: in een stevig plastic bakje of in hittebestendig glas. Dan verdwijnt de warmte niet gelijk en wordt het materiaal niet aangetast. De eerste keer dat ik zeep maakte, een paar jaar geleden, heb ik een houten roerlepel gebruikt, die kon ik daarna weggooien. Nu roer ik met een gewone eetlepel en dat gaat goed.

Lavendelzeep zelf maken is een nauwkeurig werkje

Nu is het wachten tot de temperatuur van het natriumloog terugzakt naar ongeveer 54 graden. Terwijl de temperatuur van de oliemassa stijgt naar ongeveer 54 graden. De olie heb ik dan al een beetje gemixt. Als beiden ongeveer 54 graden zijn, kun je het loog voorzichtig toevoegen aan de olie. En dan maar mixen.

de 'trace' in je eigen gemaakte zeep
Ik denk dat dit een echte 'trace' is

Gisteren gebeurde er nog steeds niets na 45 minuten. En nu was de 'trace'’ al na 10 minuten zichtbaar. Dat betekent dat je een streep kunt trekken in de massa.Dan kun je de lavendelolie toevoegen en kort mixen. Vervolgens giet je de massa in de vormpjes. Een schoon en opengesneden pak sojamelk voldoet uitstekend en daarnaast was er genoeg over voor het vullen van drie siliconen zeepjesvorm.

De massa in de vormpjes, die nog het meest lijkt op een dikke vanillevla heb met een spatel wat gladgestreken en daarna heb ik de gedroogde lavendelbloemen toegevoegd. Een heerlijke ruikende en mooi blauw gekleurde lavandin genaamd Heavenly scent.

maak je eigen lavendelzeep
Een schoon en opengesneden pak sojamelk voldoet uitstekend

Natriumloog dat klinkt niet erg fijn in een natuurlijke zeep

De NaOH met water ofwel natriumloog is nodig voor de verzeping, zonder gaat het niet lukken. Gelukkig verdwijnt het goedje vanzelf weer uit de zeep, als je het goed doet ten minste. NaOH is een natuurlijk product, maar tijdens de bewerking levensgevaarlijk. Het kan een gat branden in je huid. Als de verzeping goed gaat en je de zeep lang genoeg laat drogen, minimaal 6 weken houd ik aan, is alle NaOH uit de zeep verdwenen.

Hoe maak je veilig natriumloog?

De juiste hoeveelheid koud water afwegen en in een stevig bakje doen. Daarna voeg je de juiste hoeveelheid NaOH (eerst afwegen) toe aan het water. Nooit andersom. Werk met een veiligheidsbril, handschoenen en een mondkapje. En zorg ervoor dat niets kan omvallen tijdens het proces. Dus werk met stevige potten en pannen en een schoon aanrecht. De sosa, zoals ze het hier in Spanje de NaOH noemen, werd vandaag wel flink warm. De temperatuur liep gelijk op tot boven de 70 graden nadat het toegevoegd was aan het water en geroerd.

Door het mixen op de juiste temperatuur hoort de verzeping relatief snel te komen, nu na 10 minuten. De ‘zeep’ ’ van gisteren waarvan ik vermoed dat de verzeping niet goed heeft plaatsgevonden, is vandaag wel hard. Morgen of overmorgen ga ik beiden snijden en drogen. Daarna de test. Je kunt bij twijfel proeven of de NaOH is verdwenen of niet. (even aanstippen op de tong en gelijk de mond spoelen) Als de NaOH nog in de zeep zit dan tintelt het. Die zeep kun je dus niet gebruiken voor je huid, maar misschien nog wel als basis voor een wasmiddel voor je kleding.

Zeep maken: eerste hulp bij zeepproblemen

Zeep maken ging altijd goed, maar misschien was het beginnergeluk. Sinds een paar jaar maak ik mijn eigen zeep met laurierbesolie. En een basis olijfoliezeep. Ik had uitstekende resultaten. Tot vandaag.

Ik wilde lavendelzeep maken, maar het ging al mis in de basis.

Omdat ik niet zeker wist hoe gedroogde lavendel zich zou houden in de zeep maakte ik de helft van wat ik van plan was. Gelukkig maar. De zeepcalculator had voor mij berekend:

  • 276 gram olijfolie
  • 184 gram kokosolie
  • 67,55 gram NaOH (gootsteenontstopper)
  • 174.8 gram water (lavendelhydrollaat, kraanwater of gedestileerd water)
  • 14.26 gram essentiële lavendelolie
  • gedroogde lavendelbloemen

Gelukkig had ik de lavendelolie nog niet toegevoegd.

  1. NaOH toegevoegen aan het water (niet andersom).
  2. Olijfolie en kokosolie au bain Marie verwarmen.
zeep maken, tot nu toe gaat het goed
Olijfolie en kokosolie au bain Marie verwarmen.

De temperatuur van de loog bleek steken op 30 graden. Toen had ik eigenlijk al moeten stoppen, want dat klopt niet. Als je NaOH toevoegt aan water stijgt de temperatuur enorm.

De mixer raakte oververhit, maar geen 'trace’

Volgens het recept moesten zowel loog als olie tussen de 30 en 40 graden zijn bij het samenvoegen. En dat heb ik toen maar snel gedaan. (dom!) De loog iets kouder dan de olie, maar wel tussen de 30 en 40 graden. Eerder had ik beiden altijd op exact dezelfde temperatuur, tussen de 40 en 50 graden.

  1. Ik voegde olie en loog samen en ging mixen. De mixer raakte oververhit, maar het mengsel niet dikker, geen spoor van de zogenaamde ‘trace’. Je moet een spoor kunnen trekken in het mengsel voordat je essentiële olie toevoegt en de massa in de vorm giet.

Na drie kwartier gaf ik het op. En dat had ik al na een kwartier kunnen doen begrijp ik nu.

Wat ging er mis bij het zeep maken?

In heb gezocht in het Nederlands op internet. Dat is ten slotte mijn moedertaal. Maar kon geen hulp bij zeepproblemen vinden. Iedereen maakt in Nederland kennelijk direct goede zeep. 🙂

Toch moest ik het weten: was het de gootsteenontstopper NaOH, die niet erg warm werd en bij nader inzien maar voor 90% uit NaOH bestond?

In het Engels kwam ik een stuk verder. Op deze geweldige website die antwoorden geeft op veel fouten die je kunt makenHet werd me gelijk al duidelijk dat mijn loog niet goed is. Ik kan beter andere kopen. En ook lees ik dat als je geen palmvet gebruikt (wie gebruikt er nu nog palmvet? Ik hoop niemand meer) je beter een lager percentage water kunt gebruiken.

Dat percentage kun je wijzigen in deze zeepcalculator38% uit mijn recept naar 33% of nog lager, wat volgens de Nerdyfarmwife aan te bevelen is.

Ik ga snel opnieuw lavendelzeep maken. Met nieuwe loog en minder water.

Olijfolie en kokosolie weggooien? Dat is niet zo duurzaam.

En wat doe ik nu met deze mix van olijfolie en kokosolie? Weggooien is niet erg duurzaam. Na verder rondneuzen op internet kwam ik er achter dat mijn temperatuur ook wel erg laag was. Ik kwam de tip tegen op internet om mislukte zeep eventueel te gebruiken als basis voor een wasmiddel voor kleding. Wat ik daarvoor precies moest doen was niet duidelijk.

Is dit een echte trace of niet?

Ik heb de au bain Marie pan opnieuw opgewarmd en toen deze boven de 50 graden kwam en ik bleef mixen trok de inhoud toch een soort van trace. Is dit een echte trace of niet? Het zou logischer zijn als de olie dunner werd ipv dikker.

Is dit een echte trace of niet?

Ik heb de dikkere massa vervolgens toch in een opengesneden melkpak gedaan. Kijken of die hard wordt en of er uiteindelijk kleding mee kan worden gewassen. Weggooien kan altijd nog. Zeker is dat ik deze batch niet voor de huid ga gebruiken. Dat kan alleen met gegarandeerd gelukte zeep.

Lavendel stekken, is dat echt zo gemakkelijk?

Overal lees ik dat lavendel stekken niet moeilijk is. Makkelijker dan zaaien en veel beter ook, omdat je dan de originele eigenschappen van de plant behoud. Maar met lavendel stekken dit voorjaar ging ik behoorlijk de mist in.

Lavendel stekken, is dat echt zo gemakkelijk?

Lavendel vermeerderen in een stekbak

Ik nam het zekere voor het onzekere. Ik kocht een stekbak om de temperatuur op een gewenste 22-25 graden te houden. En stekpoeder, van twee merken. Ik bekeek filmpjes op internet over lavendel stekken om de juiste stekwijze te bekijken en maakte minstens 100 stekjes, met en zonder twee verschillende stekpoeders.

Maar het resultaat was 0. Maar 1 van de circa 100 stekjes kreeg noemenswaardige wortelvorming en ging uiteindelijk toch ook dood.

Wat deed ik fout?

Volgens een vriendin hier in de Alpujarras had ik ze te veel vertroeteld in de stekbak. Verder las ik over de grond, potgrond was goed fout. De potgrond had ik gemengd met arme tuinaarde, maar het was bemeste potgrond, andere was hier niet te krijgen.

Lavendel stekken in de herfst op vier manieren

Eind september heb ik opnieuw gestekt. Ditmaal geen stekpoeder en ook geen potgrond. En volgens vier verschillende methoden.

  • Buiten in de grond, onder een tunneltje tegen de nog relatief warme Spaanse zon.
  • Buiten op het terras in twee plantenbakken in de schaduw.
  • Binnen voor het raam in de stekbak, maar nog zonder verwarming want het is nog warm genoeg.
  • En ik heb een aantal zijtakken van lavendelplanten deels ingegraven, in de hoop dat ze nieuwe wortels gaan vormen.

Stekgrond

In de plantenbakken en stekbakken zit 1/3 deel gesteriliseerde grond van het land (gesteriliseerd in de zonneoven) 1/3 deel perliet (voor een betere afwatering) en 1/3 deel Kokos substraat (bevat geen meststoffen en houdt water vast). Buiten op het land staan de stekken gewoon in de volle grond.

Water, wat is niet te veel en niet te weinig?

Iets wat ik eerder niet had bedacht is dat het best lastig is om te weten wanneer de stekjes water nodig hebben. Grotere lavendelplanten hebben niet veel water nodig, maar stekjes mogen zeker niet uitdrogen. Wat is niet te veel en niet te weinig water?

Daarvoor gebruik ik een handig apparaatje, dat ik al had. Ik had het gekocht voor het meten van de PH, maar dat werkt helemaal niet. Ik baalde van de aankoop, maar er zaten nog 2 standen op. Licht en vocht. Van het eerste zie ik nog niet helemaal het nut in, maar het tweede werkt goed. De gradaties vocht is handig om bij te houden. Bij stand 4, de laagste stand van vochtig geef ik water. Misschien is dat te laat of juist te vroeg, maar het voelt goed om iets te kunnen meten.

handig apparaat om vocht in de grond te meten. Normaal heeft deze 2 poten maar PH meten werkt niet en licht meten vond ik niet zo zinvol, vandaar dat we 1 poot verwijderd hebben.

Update: twee weken later

Alle stekjes lijken nog te leven en zien er goed uit. Behalve 12 stekjes in de stekbak. Die begonnen zelfs te schimmelen. Behalve de beschimmelde stekjes heb ik ook de plastic kapjes van de stekbakken verwijderd. Dat klopt dus, lavendel teveel vertroetelen is geen goed idee.

Wordt vervolgd

wacht niet met steriliseren van de kat. 5 onverwachte kittens.

Mijn zoon heeft een kat. Niet zo best voor het milieu, maar wel leuk natuurlijk. En serieus milieuprobleem werd het toen ze plotseling zwanger bleek. Wacht niet met sterilisatie van de kat, is mijn advies.

Toen de poes gesteriliseerd moest worden, was de dierenarts ziek. Dus gaf hij haar een prik gemaakt ze zelfs niet zwanger zou raken. De prik, zo zei hij simuleerde een zwangerschap. Maar het was onzin en nog erger. Ze werden zwanger en we hadden het niet door vanwege die schijnzwangerschap, die dus echt bleek te zijn. Toen we er achter kwamen was ze al te ver heen voor abortus.

Do not wait to sterilize the cat
So cute

Ik ben vegetariër en ondertussen geef ik vlees aan mijn katten, hoe gestoord is dat?

5 schattige kittens hebben we nu. Ze zijn ontzettend grappig en lief, maar toch hoop ik het nooit meer mee te maken, want ze zijn een serieuze ramp voor het milieu. Ik ben vegetariër en geef ondertussen mijn katten vlees in de vorm van brokken. Hoe gestoord is dat? Dus neem geen kat van anders, wacht niet met sterilisatie van de kat.

How can I limit the environmental damage?

  • Ze gelijk steriliseren met 6 maanden, zowel de vrouwtjes als de mannetjes
  • Droog kattenvoer i.p.v. vers vlees of nat voer
  • Geen spullen kopen voor de katten
  • Maak de kattenbak twee keer per dag schoon om kattengrit te sparen
  • Kattenbak 2x per dag schoonscheppen om kattengrit te sparen
  • Als ze naar buiten gaan, dan met een hele rits aan kleine kattenbelletjes aan de halsband zodat vogels en knaagdieren gewaarschuwd zijn
  • De katten binnenhouden zodra kleine vogeltjes gaan uitvliegen
  • Ondertussen genieten we van ze, wat kunnen we anders doen?
  • Heeft iemand een ander idee of wil iemand een kitten?

krabpaal voor 60 cent en geen afval

krabpaal voor 60 cent

Een oud stukje plank en een rolletje touw passend uitstekend als krabpaal. Touw strak wikkelen om de paal en touw boven en onder vastzetten met een krammetje. Zodra we de krabpaal niet meer nodig hebben zijn zowel de plank als het touw opnieuw te gebruiken.

Milieugevolgen van katten

Open post
wild fennel pollen

Wilde venkelbloemen, weelde op de verkeerde plek

Deze week heb ik op twee plaatsen op het land van mijn toekomstige lavendelboerderij het zwarte plastic verwijderd. Hoe houdt de akkerwinde zich, na 3 en 6 maanden bedekt te zijn geweest met zwart plastic? Het goede nieuws: op allebei de stukken is de akkerwinde weg. En ook de afgelopen dagen, zelfs met een onverwachte regenbui, is het niet opnieuw opgekomen. Maar, ik blijk een nieuwe vijand te hebben. Een plant die kennelijk nog veel hardnekkiger is. Namelijk de wilde venkel.

Na zes maanden in het donker, zit het er nog steeds

Na zes maanden volledige verduistering staat die nog steeds overeind. Weliswaar klein en witjes, maar toch. Ook nadat ik de miniplantjes heb omgeschoffeld, komen ze opnieuw op. 1e ronde: 42 stuks op 35 m2. 2e ronde 13 stuks (dat gaat goed!) maar dan de 3e ronde weer 21 stuks. De wilde venkel, dat is pas een echte taaie.

Tot mijn schrik zie ik dat het veld hiernaast, helemaal vol staat met venkel. En in bloei. Wilde venkelbloemen, overal waar ik kijk. Als al dat zaad los komt, heb ik nog veel extra werk.

De wilde venkel gaat dan wel niet goed samen met de lavendel, maar is eigenlijk ook een geweldige plant. Van de wilde venkel kun je zo ongeveer alles gebruiken. Op de gedroogde stelen wordt vis gerookt bij de chirinquitos aan het strand, begrijp ik.

De wilde venkelbloemen zijn heerlijk in een stoofgerecht en de jonge blaadjes lekker door de sla. Het zaad kun je bijvoorbeeld meebakken in brood of thee van maken.

het ene deel van de venkel is nog gezonder dan het andere. Tegen gassen, tegen te hoog cholesterol...…

En nu staan ze dus in bloei, precies op mijn toekomstige lavendelveld. Om te maaien is het eigenlijk al te laat, want er valt al zaad uit. Dus maak ik van de nood een deugd.

Handmatig oogsten van de bloemen en het zaad van de wilde venkel

Vandaag en morgen besteed ik een paar uurtjes aan het handmatig oogsten van de bloemen en het zaad. Het ruikt heerlijk naar venkel, op het land en nu ook in huis. Het is jammer dat ze weg moeten op het lavendelveld, maar gelukkig staan ze nog op veel andere plekken op het land en hoef ik me geen zorgen te maken of ze zich daar redden. Ze zijn beresterk, dat is wel bewezen.

Recepten en achtergronden op de website ‘eat the invaders’.

Invasief onkruid verwijderen op de ecologische lavendelboerderij

In de biologische land- en tuinbouw worden natuurlijk geen bestrijdingsmiddelen gebruikt. Hoe kan ik dan wel invasief onkruid verwijderen op de lavendelboerderij?

hoe af te komen van invasief onkruid. Het ziet er mooi uit, maar akkerwinde is zeer agressief.
akkerwinde, mooi, maar erg invasief

Nieuwe methoden om van invasief onkruid af te komen

Overal waar bij wet is vastgelegd dat geen bestrijdingsmiddelen meer mogen worden gebruikt, ontstaan nieuwe innovatieve methodes om ecologisch onkruid te verwijderen. Gemeenten maken gebruik van machines die met hete stoom of heet water het onkruid tot in de wortel aantasten. Onkruid wieden, met de schoffel of met heet water, vind ik zelf niet per se een vervelend klusje, maar wel als het een groot terrein is en het elke dag moet.

Geen onkruid zo hardnekkig als akkerwinde

Geen onkruid groeit zo snel en is zo hardnekkig als bindweed, zo is mijn ervaring. De plant woekert voort met een uitgebreide wortelvertakking die wel tot 10 meter diep kan gaan. En elke individuele plant slalomt zich via de steel van de lavendel omhoog. Mijn land heeft helaas veel akkerwinde.

Diep ploegen en de grond kaal laten liggen, wordt hier wel gedaan. Ik vermoed dat de plant daarmee alleen maar wordt vermenigvuldigd. Naast dat het slecht is voor de biodiversiteit en kan leiden tot erosie.

Overal waar water is komt de akkerwinde op. Ik weet vrijwel zeker dat het zaad binnenkomt via de irrigatiekanaaltjes hier in de Alpujarras.

Hoe af te komen van invasief onkruid. Zaden van de akkerwinde worden verspreidt door het irrigatiekanaal.
Akkerwinde in bloei naast een asequia (irrigatiekanaal) in de Alpujarras

Bloemen plukken om te voorkomen dat ze zaad produceren

De akkerwinde bloeit in de zomer direct nadat ik water heb gegeven. Ik pluk die bloemen op mijn land om te voorkomen dat ze zich verspreiden via zaad. En die uitgetrokken bloemen laat ik zelfs niet liggen op mijn land. Omdat ik bang ben dat het zaad dan alsnog rijpt.

Gelukkig zijn net ontsproten zaden goed te elimineren met wieden. Het diep gelegen wortelstelsel is een ander verhaal. Dat raakt maar niet uitgeput. Ook stoom of kokend water komt niet zo diep.

Waar andere planten dood gaan door de pesticiden, komt akkerwinde gewoon terug, maar nu zonder concurrentie

Buren spuiten gif. Dat lijkt een optie op de korte termijn, maar op de lange termijn is het een hele slechte. Waar andere wel planten doodgaan, komt akkerwinde gewoon weer terug. En dan heb je zojuist de concurrentie van de akkerwinde om zeep geholpen.

De grond mulchen, dus bedekken met compost of stro is ook geen oplossing. Juist vanonder de mulch komen ze nog harder op dan elders.

Dus: zwart plastic

Het zwarte plastic warmt de grond op, zaden komen uit en het onkruid gaat dood omdat er zonder licht geen fotosynthese is.

zwart plastic op mijn land om hardnekkig onkruid te verwijderen

Niets doen maakt het probleem alleen maar groter

Plastic draagt bij aan de klimaatverandering en plastic in zee is een ramp. Zie mijn blog over plastic. Het is niet makkelijk om alles goed te doen. Maar niets doen of langer wachten is geen optie, omdat het wortelstelsel razendsnel doorgroeit.

Dus zocht ik naar gerycled plastic dat weer kan worden gerecycled. Na 1 maand was al het onkruid onder het plastic dood, behalve de akkerwinde en nog een andere hardnekkige soort. Waar mijn 40 eerste lavendelplanten staan, lag het plastic maar twee maanden. Dat was duidelijk te kort. Nog steeds moet ik elke dag wieden.

5 maanden later en alle akkerwinde is dood

Nu 5 maanden later is alle akkerwinde onder het plastic dood. Ik ben erg benieuwd of ze opnieuw opkomen als de omstandigheden verbeteren. Dus als zonlicht en water terug komt. Dat ga ik binnenkort proberen. Kan ik deze herfst al meer lavendelplanten planten of moet ik langer wachten? Fingers crossed!

Lees meer over akkerwinde op wikipedia

Posts navigation

1 2
Scroll naar boven