Open post
hoe droog je lavendel

Lavendel drogen voor de beste resultaten

Lavendel drogen is best simpel, maar je kunt fouten maken die je veel tijd kosten. Als je lavendel goed droogt krijg je bovendien de beste geur. Ik vertel je hoe je dat doet.

Allereerst maak ik bossen lavendel die ik bundel met een elastiekje. De stelen worden dunner tijdens het drogen en een elastiek houdt de boel bij elkaar. Ik label de bossen met de soortnaam en tijdstip van oogsten.

hoe droog je lavendel

Droog lavendel in het donker, droog, stofvrij en met goede ventilatie.

De bossen hang ik net onder het plafond in de kelder. Het raam staat altijd open. Donker, stofvrij en goede ventilatie: dat zijn de belangrijkste regels. Onder de bossen hang ik een lakel die de vallende bloemen opvangt.

drying lavender

Je merkt het vanzelf wanneer de bloemen droog zijn. De bloemknoppen laten dan relatief gemakkelijk los van de steel. Controleer regelmatig en laat ze niet te kort, maar ook niet te lang hangen.

Hoe maak je de lavendel los van de steel?

Ik heb verschillende methoden geprobeerd om de bloem van de steel te verwijderen en deze werkt het beste voor mij: een schoon hoeslaken. Daar stop ik een of meer bossen in en dan voorzichtig rol ik ze heen en weer. Na een tijdjes trek je de stelen er zo uit en blijven de bloemen achter. Die gedroogde bloemen bewaar je in een dichte zak of gesloten doos.

Tip: haal bladeren gelijk van de stelen bij het oogsten

Haal bladeren gelijk van de stelen tijdens het oogsten en voordat je bossen maakt, dat scheelt later heel veel werk. Net als het goed snoeien van de planten twee keer per jaar. Vorig jaar oogste ik lavandin van een vriendin. Omdat de planten niet gesnoeid waren, was het onmogelijk de bloemen te oogsten zonder blad. En ik wist toen nog niet dat blad heel vervelend is om te scheiden van de bloemen, als alles droog is. Eindeloos moest ik de lavendel door de zeef halen voordat ik alleen de bloemen had.

Deze keer heb ik de lavendelbossen opgehangen zonder blad, dat gaat me veel werk schelen. 🙂

 

 

Lavendel stoechas, wilde verrassing in Andalusie

Op ons land groeit een wilde lavendel. Het is de lavandula pedunculata, of een lavendel Stoechas. Hier in de bergen van Andalusië bloeit de lavendel stoechas of cantueso zoals die hier wordt genoemd al vroeg in het jaar. Terwijl ik lavandula angustfolia begin te oogsten is de stoechas al bijna uitgebloeid. Vandaag ga ik de plant snoeien en de bloemen oogsten. De olie zou goed zijn tegen hoofdpijn en verkoudheid.

We vonden de stoechas twee jaar geleden tussen onkruid en sindsdien maken we het veldje schoon. Verder hoeven we weinig te doen want de stoechas stelt weinig eisen. Het zaait zich zelf uit, wat we geen probleem vinden omdat het resultaat er mag zijn.

lavender stoechas
lavendel stoechas in bloei in het voorjaar

Stoechas, resistent tegen droogte maar niet tegen vorst

De lavendel stoechas is resistent tegen droogte. Alleen de hele jonge plantjes irrigeren we een paar keer en daarna niet meer. Tegen vorst kan de plant niet, maar dat komt hier ook niet vaak voor.

Snoei op tijd anders blijf je over met kale stelen

Zodra de stoechas zaad gaat maken merk je dat alle energie van de plant daar in gaat zitten. Het blad onderaan de steel valt af. Als je een mooie plant wilt, kun je beter op tijd snoeien. Zo niet dan krijg je lange kale stelen. Snoei gelijk al in het eerste jaar en na de bloei.
Deze week heb ik de plant gesnoeid. Het had eerder gekund, maar ik was gelukkig nog op tijd. Een paar takken met bloemen heb ik laten staan voor het zaad.

Lavendel stoechas, goed tegen hoofdpijn en verkoudheid

Net als de lavandula angustfolia is de lavandula stoechas rustgevend. En bovendien goed bij hoofdpijn en verkoudheid. Met de snoei heb ik bloemen geoogst. Ze ruiken nog steeds heerlijk. Een zachte geur tussen lavendel en rozemarijn in. Ik ga er essentiële olie van maken en een oogkussentje vullen met de bloemen en kijken welke van de twee het best werkt tegen hoofdpijn en verkoudheid.

Open post

Zo oogst je lavendel voor echte essentiële olie

Wanneer oogst je lavendel? Dat hangt dus af van wat je er mee gaat doen. De meeste lavendelolie is tegenwoordig gemaakt van lavandin. Dat is jammer want alleen lavandula angustfolia heeft de rustgevende eigenschappen waar lavendel zo beroemd om is. Deze ’echte’ lavendel stond bij mij al in bloei in de maand mei. Halverwege juni openden zich al veel bloemen.

harvesting hidcote blue lavender
Hidcote Blue

Tijdstip oogsten lavendel is afhankelijk van je doel

Als je lavendel wilt drogen voor een blijvende bos lavendel dan ben je nu eigenlijk al te laat. Geopende bloemen vallen van de steel tijdens het drogen. Dat geeft niet als je losse lavendelbloemen wilt hebben. Voor het maken van lavendelolie is dit het juiste moment. Maximaal de helft van de bloemen moeten open zijn.

bos geoogste Siesta lavendel

Het oogsten van lavendel start in juni

De echte lavendel, lavendel angustfolia is eerder in bloei dan lavandin. Op het moment van mijn eerste lavendeloogst – half juni – begint de lavandin pas net enkele nog kleurloze bloemen te vormen.

Met een deel van de bloemen al geopend besluit ik om een deel te oogsten. Mijn doel is het maken van essentiële olie. Voor een grote lavendelboer is het moeilijk om het juiste moment van oogsten te bepalen, vermoed ik.

Zelfs binnen een en dezelfde plant zijn er bloemen die al veel verder zijn dan andere.

Niet alle bloemen zijn even ver in hun ontwikkeling. Zelfs binnen een en dezelfde plant zijn er bloemen die al veel verder zijn dan andere. Op mijn kleine lavendelboerderij is het (nog) geen probleem. Ik oogst de rijpe bloemen en laat anderen nog staan.

Provence lavandin
Lavandin Provence met nog maar een paar vale bloemen in juni

Oogsten van lavendel tot oktober

Het voordeel daarvan is dat ik nog heel lang kan genieten van de bloeiende lavendel en dat ook de bijen niet voor niets langskomen. Ik vermoed ook dat er meer bloemen door komen. Snoeien doet bloeien. In ieder geval blijf ik nog lang oogsten. Sommige soorten bleven vorig jaar tot ver in oktober nog in bloei.

Wat is het beste tijdstip van de dag om lavendel te oogsten?

Volgens the lavender growers guide van Virginia McNaughton oogst je het best morgens vroeg. Als de dauw is opgedroogd, maar voor de warmte. Lavendel oogsten in kleine productie levert hier ook een voordeel. In kleine hoeveelheden lukt het om zoveel mogelijk op een ochtend te oogsten, terwijl grote producenten de hele dag door moeten oogsten.

Juist alleen in de morgen oogsten is fantastisch. De zon staat laag, het is nog niet warm. En de bijen zijn net als ik druk met hun oogst. Het prachtige uitzicht en de geur van de lavendel; het zijn de beste dagen van het jaar.

Open post

Hoe maak je lavendelstekken?

Stekken van de lavendel en snoeien van de lavendel doe ik op het zelfde moment. In het (vroege) voorjaar met geen risico meer op vorst. En na de zomerbloei, in de herfst. Er zijn kwekers die in het vroege voorjaar snoeien en de stekken, mocht het nog te koud zijn, nog even opslaan voordat ze de grond ingaan. Ik probeer het optimum te vinden qua tijd voor beiden. En stop de stekken na het knippen gelijk in de grond op hun plek in de voorbereide plantbedden.

Hoe knip je de stekken?

Allereerst met een goede snoeischaar die de stekken knipt, maar niet dichtknijpt. Ideaal zijn stekken die eerst een stukje hout hebben en dan nieuw materiaal. Belangrijk is dat je niet onder het groen knipt van de plant. Zorg dat er wat blad zit en liever nog wat nieuwe uitloop onder waar je knipt.

Daarna snoei ik de hele plant terug in vorm, een soort kappersbeurt is het. Belangrijk is dat je ruim snoeit, maar niet te ruim, om te voorkomen dat er kale takken ontstaan. Met de snoei in het voorjaar knip je vaak ook de eerste minuscule bloemetjes weg. Dat is geen probleem, er komen er heel veel meer voor terug.

Stekken voorbereiden

Direct na het knippen van de stekken selecteer ik de sterkst ogende exemplaren. Per lavendelsoort kan dat behoorlijk verschillend zijn. De foto's van de stekken op deze pagina zijn van een Provence lavandin. Met lange wat dunnere bladeren. Andere soorten lijken robuuster.
De takken met hout hebben vaak uitlopers die je van het hout af kunt scheuren. Er wordt gezegd dat dat goed werkt. Bij mijn proef afgelopen herfst heb ik van alles in de grond gezet, met hout, zonder hout, afgescheurd van hout, dun, dik, groot, klein. En het sloeg allemaal aan. Althans op het land, direct in de grond onder een schaduwtunnel. In potten waren alle resultaten veel minder goed.


Ik heb ook geëxperimenteerd met groeihormonen om de stekken in te dopen, maar dat bleek in mijn geval geen verschil te maken. Dus daar ben ik mee gestopt.

PH waarde stekgrond


Stekgrond moet geen voedingsstoffen bevatten, maar over de gewenste PH waarde voor lavendelstekken kon ik niks vinden. De bedden heb ik dit voorjaar voorbereid met de helft aan kalk die ik normaal aan de lavendelplanten geef. Als iemand weet wat de beste PH waarde is voor lavendelstekken, dan hoor ik dat graag.

De lavendelstekken water geven

Stekken in potten vind ik zelf behoorlijk lastig. De grond moet vochtig zijn, maar niet te nat. Als het flink regent staan ze gelijk te nat. En met zon en geen regen al heel snel te droog. De stekken op het land gaf ik in tijden van geen regen om de twee dagen water. Een grotere hoeveelheid grond is een goede buffer voor water, maar ook om te veel water af te voeren.

Schaduwdoek met 70% UV filter

Een schaduwdoek dat wel wat zon doorlaat, maar niet teveel blijkt in mijn geval goed te werken. Ik moet nog zien of de stekken het ook nog leuk vinden in de zomer. De Spaanse zon kan genadeloos zijn in de zomer. De najaarstekken zijn van na de zomer en ook de nieuwe voorjaarsstekken hebben nog geen zomer gezien. Desnoods span ik een dubbel doek.

Ik hoop de najaarsstekken in mei te kunnen uitplanten op hun defintieve plek. En de voorjaarsstekken in het najaar, na een maand of 7. Maar vooral kijk ik hoe ze er uit zien. De sterkeren gaan eerst.

Open post

Lavendel vermeerderen: de resultaten

Lavendel vermeerderen ging de eerste keer niet goed, vandaar dat ik in het najaar van 2019 de lavendel volgens drie methoden heb gestekt:

  • in een verwarmde kweekbak binnen;
  • in potten met stekgrond buiten op het terras;
  • en direct in de grond op het land.
    Zien mijn vorige blog Het wordt tijd voor de resultaten.

Lavendel stekken binnenshuis in een kweekbak

Lavendel vermeerderen met de kweekbak binnen was geen succes. Al heel snel begon het te schimmelen. Ik heb de verwarming uitgezet en de deksels verwijderd, maar de overgebleven stekken vonden het ook toen niks. Van de ca 100 stekken zijn er drie overgebleven. Die heb ik na een tijdje maar buiten gezet omdat duidelijk was dat ze naar licht hunkerden. Ze werden lang en dun terwijl de buitenexemplaren er een stuk steviger uitzagen. Ik heb ze voorzichtig buiten laten wennen en na een tijdje werden ze ook steviger.

Lavendel vermeerderen buiten in potten

De plantenbakken met de stekken buiten op het terras stonden in de schaduw met alleen morgens een beetje zon. En net als de stekken binnen hadden ze een zorgvuldig gekozen mix van zelf gemaakte stekgrond. De stekjes buiten deden het duidelijk beter, maar zeker de helft wortelde niet. De stekjes die het hebben overleefd zien er ook niet zo goed uit, vergeleken met die op het land.

Lavendel stekken direct in de grond

Lavendel stekken direct in de grond

De grote winnaar is stekken direct in de grond. Wel in mijn geval in Spanje met een schaduwdoek dat 70% van de UV straling tegenhoudt. Die grond was vooraf al getest als relatief arm en dus geschikt voor lavendel. Behalve dat de PH waarde toen nog niet was verhoogd met kalk. Vanaf maart begonnen de stekken ineens flink uit te lopen. Niet allemaal gelijk, maar per lavendelsoort. De ene gaat kennelijk sneller dan de andere. Ik heb het niet precies bijgehouden, maar ik denk dat ongeveer 90% het goed tot uitstekend doet. Binnenkort hoop ik ze uit te planten, ik denk omstreeks mei. Ik ben benieuwd hoe ze de zomerzon in Spanje gaan ervaren, vandaar dat ik voor de zekerheid wat extra schaduwdoek heb gekocht.

Nieuwe voorjaars- lavendelstekken

Vorige week heb ik de planten opnieuw gesnoeid en opnieuw stekken gemaakt, nu alleen direct in de grond op dezelfde wijze als de vorige keer. De derde week van april is wat later dan ik had gehoopt en dat is omdat de temperatuur in mijn regio relatief laag was de afgelopen weken en met regen. Terwijl noordelijk Europa al bijna in zomerse sferen verkeerde kregen wij een ongekende hoeveelheid water. Dat is fantastisch voor het land en de natuur. Maar het leek me beter voor de stekken om dat iets later te doen.

Open post
hoe lavendelolie destilleren

Je eigen lavendelolie destilleren

Vandaag ga ik lavendelolie destilleren. Vorig jaar volgde ik een workshop lavendelolie destilleren in Nederland. Sindsdien heb ik sinaasappelolie gemaakt uit organische sinaasappelschillen, muntolie en oregano-olie, maar nog geen lavendelolie.

lavendeloogst
Lavendeloogst in de Alpujarras

Mijn eigen lavendeloogst van deze zomer is nog niet groot genoeg, maar gelukkig had ik nog de oogst van een vriendin die ik in augustus mocht plukken. In totaal heb ik ongeveer 2,5 kilo gedroogde bloemen. Die ik zou kunnen gebruiken om lavendelolie te destilleren.

De opbrengst overtreft alle verwachtingen

Ik wil ze niet allemaal gebruiken, maar er past er ook niet zoveel in mijn destilleerketel. Ik heb een kleintje van 12 liter.

hoe lavendelolie destilleren
Mijn 12 liter destilleerketel

Met een dubbele verhoging in de pan – om de inhoud nog wat kleiner te maken – ging er met moeite 680 gram lavendelbloemen in. Dat was veel minder dan ik dacht. Maar de opbrengst overtrof juist alle verwachtingen.

Ik dacht al dat het een lavandin betrof en dat wordt ook duidelijk uit de opbrengst van 7,1% olie.

Essential oil makers handbook

In the essential oil makers handbook van Bettina Malle en Helge Schminckl las ik dat bloemen van de lavandula angustfolia 2,5 tot 3% opbrengst hebben en lavandin 3 tot 5%. Die 7,1 is dus buitensporig hoog.

Behalve 48,7 gram lavendelolie leverde de 680 gram gedroogde lavendelbloemen me ongeveer 1,5 liter hydrolaat op. Over de kwaliteit van de olie kan ik nu niks anders zeggen dan dat het erg lekker ruikt. Op een later moment zal ik de oogst van eigen lavendel ook later analyseren. Voor nu heb ik genoeg aan de olie voor het maken mijn eigen zeep en badzout.

hoe lavendelolie destilleren
Bijna 50 gram olie en 1,5 liter hydrolaat uit 680 gram gedroogde bloemen

Hoe destilleer je je eigen lavendelolie?

  1. 1. Onder in de destilleerketel gaat een soort zeef, om het plantmateriaal van het water te scheiden. De stoom van het kokende water drukt door de zeef en het plantmateriaal naar boven en neemt zo de olie uit de bloemen mee.
  2. Vul de pan met water tot net onder de zeef. Het plantmateriaal moet niet in het water staan.
  3. Vul de pan van zeef tot deksel met lavendelbloemen, heel stevig aangedrukt.
  4. Sluit de ketel en sluit de slangen aan voor de koeling.
  5. 5. Terwijl de ketel opwarmt, hou je de koeling in de gaten. Het koelwater moet handwarm zijn, maar ook niet te warm. Ik moet nog een methode vinden om het koelwater te koelen zonder water te verliezen. Nu moet ik warm water afvoeren en koud water toevoegen. Dat moet efficiënter kunnen.
  6. As soon as the temperature at the top of the kettle rises to about 97 degrees Celsius, hydrolate with oil runs out of the kettle. I prepare a row of well cleaned bottles or glasses and 6. Zodra de temperatuur bovenin de ketel tot zo’n 97 graden stijgt loopt er hydrolaat met olie uit de ketel. Ik zet een rijtje goed schoongemaakte flessen of glazen klaar en je kunt duidelijk zien dat de eerste hoeveelheid de meeste olie bevat. De olie ligt in een geel laagje bovenop het hydrolaat.
  7. Na ongeveer een uur waren mijn flessen op en hield ik het voor gezien. Henk Ploeger van In de koperen ketel zegt dat je twee uur kunt doorgaan, maar ik was een beetje bang dat het water in de ketel opraakte. (De hoeveelheid water die er in gaat moet ik de volgende keer toch eerst afmeten.) Die angst bleek ongegrond, er zat nog genoeg water in. Maar mijn flesjes raakten wel op en ik meende te ruiken dat de geur van het hydrolaat minder werd. Dus toch een goed moment om te stoppen.
  8. 8. De flesjes met hydrolaat en olie heb ik een voor een in de de byzantijnse vaas gedaan om de olie te scheiden van het hydrolaat. De olie drijft bovenop het hydrolaat wat je duidelijk kunt zien op deze foto.
Byzantijnse vaas voor het scheiden van de olie en het hydrolaat
Byzantijnse vaas voor het scheiden van de olie en het hydrolaat

Workshops destilleren in Gilze, Noord Brabant

Open post
schapenwol schoon maken

Schapenwol schoonmaken, die niemand wil hebben

Schapenwol is prachtig materiaal, maar scoort helaas slecht op diervriendelijkheid en milieu. Zo ongeveer het enige wat je er positief over kunt zeggen wat milieubelasting betreft, is dat het geen plastics bevat. Tegen deze achtergrond is het behoorlijk idioot dat de schaapherder bij mij in de buurt zijn wol niet kwijt kan. Hij heeft er een schuur vol van en niemand wil het hebben.

Het verspillen van wol op minder dan een kilometer afstand daar moet ik toch echt iets mee

Schapenwol schoonmaken kost veel water en zeep. En ook het gebruik van chemicaliën is enorm. En de schapen stoten methaan uit, een sterk broeikasgas. Daarnaast komt de meeste schapenwol uit Australië. Dat zijn nogal wat vervoerskilometers vanaf Europa. De wolverspilling op nog geen kilometer afstand, liet mij niet meer los.

Schapenwol schoonmaken is een flinke uitdaging

Twee jaar geleden gaf de schaapherder me een grote zak met wol, zodat ik kon kijken of ik er iets mee kon. De schapenwol schoonmaken was niet leuk. Heel veel water en zeep was nodig. Het stonk letterlijk een uur in de wind. De kwaliteit van de wol leek niet slecht, maar het milieuvriendelijk schoonmaken was nogal een uitdaging.

De grote zak vieze wol zette ik op mijn land en zo af en toe bedacht ik een nieuw idee, wat niet werkte. En plotseling was de oplossing vanzelf daar. Met de tijd, de planten groeiden er zelfs een beetje doorheen, was de stank verdwenen. En het voelde niet meer vet en redelijk schoon.

Na een test bleek ik er ook nog steeds mee te kunnen vilten. En met 1 wasbeurt was het relatief schoon. Dat de tijd deze wol al voor een deel leek schoon leek te maken, vond ik interessant genoeg om nog een paar zakken wol te vragen aan de schaapherder, die hij me met veel plezier gaf.

Heet water door de zon verwarmd

schapenwol schoon maken op mijn land: de tijd doet het eerste werk
Schapenwol schoonmaken op mijn land: de tijd doet het eerste werk

De nieuwe wol heb ik uitgespreid op het land tussen een dubbelgevouwen stuk kippengaas, van de grond af zodat er geen blad en takjes tussenkomen. Ik hoop dat de tijd nu weer zijn werk doet. Plus warm water. Bij het irrigeren van planten op het land zijn de zwarte irrigatieslangen meestal eerst gevuld met warm water van de zon. Dat te warme water is niet goed voor de planten, maar komt nu goed van pas. Daarmee spoel ik de wol regelmatig even kort af. De zon droogt de wol weer. Vijf weken en paar korte spoelbeurten later voelt de wol al niet meer zo vet en ruikt hij niet meer zo sterk.

Zelfgemaakte woolpicker voor het schoonmaken

schapenwol schoon maken met een zelfgemaakte woolpicker
zelfgemaakte woolpicker, gemaakt van een oude kastlade

Vandaag heb ik een deel van deze wol door mijn zelfgemaakte woolpicker gehaald. 2 x wassen was daarna voldoende lijkt het. Binnenkort kaarden en vilten. En kijken of dit de oplossing is om de wol toch te gebruiken zonder veel zeep of water.

Een klein ander experimentje is of de schapenpoep die mee komt met het warme water de bamboe ernaast goed doet, die kan namelijk wel wat mest gebruiken. En of de akkerwinde onder de wol het nog steeds zo fijn vindt met mest en warm water.

Ergens las ik dat de invassieve akkerwinde het erg goed doet op schrale gronden en dat bemesten een oplossing zou zijn. Zie mijn post over hoe af te komen van invasieve akkerwinde. Een test dus, gratis en voor niets. De rest van de wol blijf ik nog even spoelen, in de hoop dat de wol zo met de mechanische reiniging met de woolpicker – daarover later meer – en 1 wasbeurt met zeep voldoende schoon is om te vilten.

Open post
maak je eigen lavendelzeep

Maak je eigen lavendelzeep met olijfolie

Vandaag heb ik dan echte lavendelzeep gemaakt. Lavendelzeep zelf maken is niet moeilijk, maar er kan dus wel van alles mis gegaan. zoals ik gisteren al schreefHet probleem zat m vooral in de juiste temperatuur en de NaOH, die niet warm werd, dus die niet meer goed was.

Het recept is hetzelfde als gisteren, maar met minder water. Een tip van de website thenerdyfarmwife.com als je geen palmolie gebruikt

Het recept om je eigen lavendelzeep te maken is gemaakt in deze zeepcalculator

  • 276 gram olijfolie
  • 184 gram kokosolie
  • 67,55 gram NaOH (gootsteenontstopper)
  • 151.8 gram water (lavendel hydrolaat, kraanwater of gedestilleerd water) 33% in plaats van 38%
  • 10,5 gram essentiële lavendelolie, dit zou 13,8 gram moeten zijn. Maar zoveel heb ik vandaag niet tot mijn beschikking. Binnenkort ga ik lavendel destilleren.
  • gedroogde lavendelbloemen

Ik heb de pan au bain Marie opgezet met de olijfolie en kokosolie en verwarmd tot ongeveer 54 graden. Ongeveer tegelijkertijd heb ik NaOH toegevoegd aan het water. Goed roeren tot alles is opgelost. Let op: in een stevig plastic bakje of in hittebestendig glas. Dan verdwijnt de warmte niet gelijk en wordt het materiaal niet aangetast. De eerste keer dat ik zeep maakte, een paar jaar geleden, heb ik een houten roerlepel gebruikt, die kon ik daarna weggooien. Nu roer ik met een gewone eetlepel en dat gaat goed.

Lavendelzeep zelf maken is een nauwkeurig werkje

Nu is het wachten tot de temperatuur van het natriumloog terugzakt naar ongeveer 54 graden. Terwijl de temperatuur van de oliemassa stijgt naar ongeveer 54 graden. De olie heb ik dan al een beetje gemixt. Als beiden ongeveer 54 graden zijn, kun je het loog voorzichtig toevoegen aan de olie. En dan maar mixen.

de 'trace' in je eigen gemaakte zeep
Ik denk dat dit een echte 'trace' is

Gisteren gebeurde er nog steeds niets na 45 minuten. En nu was de 'trace'’ al na 10 minuten zichtbaar. Dat betekent dat je een streep kunt trekken in de massa.Dan kun je de lavendelolie toevoegen en kort mixen. Vervolgens giet je de massa in de vormpjes. Een schoon en opengesneden pak sojamelk voldoet uitstekend en daarnaast was er genoeg over voor het vullen van drie siliconen zeepjesvorm.

De massa in de vormpjes, die nog het meest lijkt op een dikke vanillevla heb met een spatel wat gladgestreken en daarna heb ik de gedroogde lavendelbloemen toegevoegd. Een heerlijke ruikende en mooi blauw gekleurde lavandin genaamd Heavenly scent.

maak je eigen lavendelzeep
Een schoon en opengesneden pak sojamelk voldoet uitstekend

Natriumloog dat klinkt niet erg fijn in een natuurlijke zeep

De NaOH met water ofwel natriumloog is nodig voor de verzeping, zonder gaat het niet lukken. Gelukkig verdwijnt het goedje vanzelf weer uit de zeep, als je het goed doet ten minste. NaOH is een natuurlijk product, maar tijdens de bewerking levensgevaarlijk. Het kan een gat branden in je huid. Als de verzeping goed gaat en je de zeep lang genoeg laat drogen, minimaal 6 weken houd ik aan, is alle NaOH uit de zeep verdwenen.

Hoe maak je veilig natriumloog?

De juiste hoeveelheid koud water afwegen en in een stevig bakje doen. Daarna voeg je de juiste hoeveelheid NaOH (eerst afwegen) toe aan het water. Nooit andersom. Werk met een veiligheidsbril, handschoenen en een mondkapje. En zorg ervoor dat niets kan omvallen tijdens het proces. Dus werk met stevige potten en pannen en een schoon aanrecht. De sosa, zoals ze het hier in Spanje de NaOH noemen, werd vandaag wel flink warm. De temperatuur liep gelijk op tot boven de 70 graden nadat het toegevoegd was aan het water en geroerd.

Door het mixen op de juiste temperatuur hoort de verzeping relatief snel te komen, nu na 10 minuten. De ‘zeep’ ’ van gisteren waarvan ik vermoed dat de verzeping niet goed heeft plaatsgevonden, is vandaag wel hard. Morgen of overmorgen ga ik beiden snijden en drogen. Daarna de test. Je kunt bij twijfel proeven of de NaOH is verdwenen of niet. (even aanstippen op de tong en gelijk de mond spoelen) Als de NaOH nog in de zeep zit dan tintelt het. Die zeep kun je dus niet gebruiken voor je huid, maar misschien nog wel als basis voor een wasmiddel voor je kleding.

Zeep maken: eerste hulp bij zeepproblemen

Zeep maken ging altijd goed, maar misschien was het beginnergeluk. Sinds een paar jaar maak ik mijn eigen zeep met laurierbesolie. En een basis olijfoliezeep. Ik had uitstekende resultaten. Tot vandaag.

Ik wilde lavendelzeep maken, maar het ging al mis in de basis.

Omdat ik niet zeker wist hoe gedroogde lavendel zich zou houden in de zeep maakte ik de helft van wat ik van plan was. Gelukkig maar. De zeepcalculator had voor mij berekend:

  • 276 gram olijfolie
  • 184 gram kokosolie
  • 67,55 gram NaOH (gootsteenontstopper)
  • 174.8 gram water (lavendelhydrollaat, kraanwater of gedestileerd water)
  • 14.26 gram essentiële lavendelolie
  • gedroogde lavendelbloemen

Gelukkig had ik de lavendelolie nog niet toegevoegd.

  1. NaOH toegevoegen aan het water (niet andersom).
  2. Olijfolie en kokosolie au bain Marie verwarmen.
zeep maken, tot nu toe gaat het goed
Olijfolie en kokosolie au bain Marie verwarmen.

De temperatuur van de loog bleek steken op 30 graden. Toen had ik eigenlijk al moeten stoppen, want dat klopt niet. Als je NaOH toevoegt aan water stijgt de temperatuur enorm.

De mixer raakte oververhit, maar geen 'trace’

Volgens het recept moesten zowel loog als olie tussen de 30 en 40 graden zijn bij het samenvoegen. En dat heb ik toen maar snel gedaan. (dom!) De loog iets kouder dan de olie, maar wel tussen de 30 en 40 graden. Eerder had ik beiden altijd op exact dezelfde temperatuur, tussen de 40 en 50 graden.

  1. Ik voegde olie en loog samen en ging mixen. De mixer raakte oververhit, maar het mengsel niet dikker, geen spoor van de zogenaamde ‘trace’. Je moet een spoor kunnen trekken in het mengsel voordat je essentiële olie toevoegt en de massa in de vorm giet.

Na drie kwartier gaf ik het op. En dat had ik al na een kwartier kunnen doen begrijp ik nu.

Wat ging er mis bij het zeep maken?

In heb gezocht in het Nederlands op internet. Dat is ten slotte mijn moedertaal. Maar kon geen hulp bij zeepproblemen vinden. Iedereen maakt in Nederland kennelijk direct goede zeep. 🙂

Toch moest ik het weten: was het de gootsteenontstopper NaOH, die niet erg warm werd en bij nader inzien maar voor 90% uit NaOH bestond?

In het Engels kwam ik een stuk verder. Op deze geweldige website die antwoorden geeft op veel fouten die je kunt makenHet werd me gelijk al duidelijk dat mijn loog niet goed is. Ik kan beter andere kopen. En ook lees ik dat als je geen palmvet gebruikt (wie gebruikt er nu nog palmvet? Ik hoop niemand meer) je beter een lager percentage water kunt gebruiken.

Dat percentage kun je wijzigen in deze zeepcalculator38% uit mijn recept naar 33% of nog lager, wat volgens de Nerdyfarmwife aan te bevelen is.

Ik ga snel opnieuw lavendelzeep maken. Met nieuwe loog en minder water.

Olijfolie en kokosolie weggooien? Dat is niet zo duurzaam.

En wat doe ik nu met deze mix van olijfolie en kokosolie? Weggooien is niet erg duurzaam. Na verder rondneuzen op internet kwam ik er achter dat mijn temperatuur ook wel erg laag was. Ik kwam de tip tegen op internet om mislukte zeep eventueel te gebruiken als basis voor een wasmiddel voor kleding. Wat ik daarvoor precies moest doen was niet duidelijk.

Is dit een echte trace of niet?

Ik heb de au bain Marie pan opnieuw opgewarmd en toen deze boven de 50 graden kwam en ik bleef mixen trok de inhoud toch een soort van trace. Is dit een echte trace of niet? Het zou logischer zijn als de olie dunner werd ipv dikker.

Is dit een echte trace of niet?

Ik heb de dikkere massa vervolgens toch in een opengesneden melkpak gedaan. Kijken of die hard wordt en of er uiteindelijk kleding mee kan worden gewassen. Weggooien kan altijd nog. Zeker is dat ik deze batch niet voor de huid ga gebruiken. Dat kan alleen met gegarandeerd gelukte zeep.

Open post

Lavendel stekken, is dat echt zo gemakkelijk?

Overal lees ik dat lavendel stekken niet moeilijk is. Makkelijker dan zaaien en veel beter ook, omdat je dan de originele eigenschappen van de plant behoud. Maar met lavendel stekken dit voorjaar ging ik behoorlijk de mist in.

Lavendel vermeerderen in een stekbak

Ik nam het zekere voor het onzekere. Ik kocht een stekbak om de temperatuur op een gewenste 22-25 graden te houden. En stekpoeder, van twee merken. Ik bekeek filmpjes op internet over lavendel stekken om de juiste stekwijze te bekijken en maakte minstens 100 stekjes, met en zonder twee verschillende stekpoeders.

Maar het resultaat was 0. Maar 1 van de circa 100 stekjes kreeg noemenswaardige wortelvorming en ging uiteindelijk toch ook dood.

Wat deed ik fout?

Volgens een vriendin hier in de Alpujarras had ik ze te veel vertroeteld in de stekbak. Verder las ik over de grond, potgrond was goed fout. De potgrond had ik gemengd met arme tuinaarde, maar het was bemeste potgrond, andere was hier niet te krijgen.

Lavendel stekken in de herfst op vier manieren

Eind september heb ik opnieuw gestekt. Ditmaal geen stekpoeder en ook geen potgrond. En volgens vier verschillende methoden.

  • Buiten in de grond, onder een tunneltje tegen de nog relatief warme Spaanse zon.
  • Buiten op het terras in twee plantenbakken in de schaduw.
  • Binnen voor het raam in de stekbak, maar nog zonder verwarming want het is nog warm genoeg.
  • En ik heb een aantal zijtakken van lavendelplanten deels ingegraven, in de hoop dat ze nieuwe wortels gaan vormen.

Stekgrond

In de plantenbakken en stekbakken zit 1/3 deel gesteriliseerde grond van het land (gesteriliseerd in de zonneoven) 1/3 deel perliet (voor een betere afwatering) en 1/3 deel Kokos substraat (bevat geen meststoffen en houdt water vast). Buiten op het land staan de stekken gewoon in de volle grond.

Water, wat is niet te veel en niet te weinig?

Iets wat ik eerder niet had bedacht is dat het best lastig is om te weten wanneer de stekjes water nodig hebben. Grotere lavendelplanten hebben niet veel water nodig, maar stekjes mogen zeker niet uitdrogen. Wat is niet te veel en niet te weinig water?

Daarvoor gebruik ik een handig apparaatje, dat ik al had. Ik had het gekocht voor het meten van de PH, maar dat werkt helemaal niet. Ik baalde van de aankoop, maar er zaten nog 2 standen op. Licht en vocht. Van het eerste zie ik nog niet helemaal het nut in, maar het tweede werkt goed. De gradaties vocht is handig om bij te houden. Bij stand 4, de laagste stand van vochtig geef ik water. Misschien is dat te laat of juist te vroeg, maar het voelt goed om iets te kunnen meten.

handig apparaat om vocht in de grond te meten. Normaal heeft deze 2 poten maar PH meten werkt niet en licht meten vond ik niet zo zinvol, vandaar dat we 1 poot verwijderd hebben.

Update: twee weken later

Alle stekjes lijken nog te leven en zien er goed uit. Behalve 12 stekjes in de stekbak. Die begonnen zelfs te schimmelen. Behalve de beschimmelde stekjes heb ik ook de plastic kapjes van de stekbakken verwijderd. Dat klopt dus, lavendel teveel vertroetelen is geen goed idee.

Wordt vervolgd

Posts navigation

1 2
Scroll naar boven